Kỷ niệm 300 năm ngày sinh
Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn
(1726 – 2026)
Thân thế và sự nghiệp
Lê Quý Đôn (tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường) sinh tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) trong một gia đình khoa bảng. Từ nhỏ đã được gọi là "thần đồng", năm 5 tuổi đọc thông Kinh Thi, 17 tuổi đỗ đầu thi Hương, 26 tuổi đỗ đầu thi Đình.
Từ năm 1752, Ông bước vào quan trường và giữ nhiều chức vụ quan trọng: Toản tu Quốc sử quán, Tư nghiệp Quốc Tử giám, Tổng tài Quốc sử quán, Hiệp trấn Thuận Hóa, Công bộ Thượng thư... Hai lần đi sứ nhà Thanh (1760, 1762).
Với hoài bão kinh bang tế thế, dù ở vị trí nào Ông cũng thể hiện là một vị quan tài năng, mẫn cán, thanh liêm, luôn gần gũi Nhân dân. Ông mất năm 1784, Vua cho bãi triều ba ngày để tang.
Các công trình tiêu biểu
• Đại Việt thông sử (30 quyển) • Phủ biên tạp lục (6 quyển) • Bắc sứ thông lục (4 quyển) • Kiến văn tiểu lục (12 quyển) • Vân đài loại ngữ (4 quyển) – Bách khoa thư tiêu biểu • Quần thư khảo biện (4 quyển) • Toàn Việt thi lục (20 quyển) • Quế Đường thi tập (550 bài thơ)
Những đóng góp nổi bật
🏛 ️ Tấm lòng vì nước, vì dân
Luôn đặt lợi ích quốc gia, Nhân dân lên trên hết. Tinh thần "dĩ công vi thượng" xuyên suốt cuộc đời và sự nghiệp.
💡 Nhà tư tưởng lớn
Đóng góp quan trọng về triết học, chính trị - xã hội. Đề cao "dân là gốc của nước", kết hợp đức trị với pháp trị.
📚 Nhà bác học bách khoa
Nghiên cứu đa ngành: triết học, sử học, địa lý, văn học, kinh tế, thiên văn, y học... Phương pháp nghiên cứu thực chứng, nghiêm cẩn.
🎓 Nhà giáo dục
Đề cao thực học, học đi đôi với hành. Phê phán lối học hư văn, xa rời thực tiễn. Coi trọng phát hiện và trọng dụng nhân tài.
🏮 Nhà văn hóa lớn
Sưu tầm, hệ thống hóa và lưu truyền kho tàng tri thức, văn hóa dân tộc. Gìn giữ nền văn hiến Đại Việt cho hậu thế.
🌏 Sứ thần tiêu biểu
Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ngoại giao, mở rộng giao lưu học thuật, nâng cao vị thế Đại Việt.
Khẩu hiệu tuyên truyền
"Nhiệt liệt chào mừng 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026)!"
"Lê Quý Đôn - Danh nhân văn hóa thế giới!"
"Phát huy truyền thống yêu nước, hiếu học, trọng tri thức, trọng hiền tài theo tấm gương danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn!"
"Khơi dậy tinh thần học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc!"
UNESCO vinh danh
Tại phiên họp Đại Hội đồng UNESCO lần thứ 43 (ngày 31/10/2025, tại Samarkand, Uzbekistan), tổ chức đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn – ghi nhận những cống hiến to lớn của Ông cho nền văn hóa Việt Nam và thế giới.
